Οι περισσότερες συζητήσεις για τις μπαταρίες των ηλεκτρικών αυτοκινήτων αφορούν το κρύο, κυρίως επειδή οι μεγαλύτερες αγορές είναι η Βόρεια Ευρώπη, η Κίνα και οι ΗΠΑ. Στην Ελλάδα όμως ο πραγματικός «αντίπαλος» είναι συχνά η ζέστη. Καλοκαίρια με θερμοκρασίες γύρω στους 40 °C, στάθμευση στον ήλιο και κλιματισμός στο τέρμα. Τι κάνουν όλα αυτά στην αυτονομία και στη διάρκεια ζωής της μπαταρίας;
Η αυτονομία: φταίει κυρίως ο κλιματισμός
Η Recurrent, που αναλύει δεδομένα από ηλεκτρικά αυτοκίνητα σε πραγματική χρήση, καταλήγει ότι το καλοκαίρι η αυτονομία μειώνεται κυρίως εξαιτίας του κλιματισμού της καμπίνας και της ψύξης της μπαταρίας, όχι από τη ζέστη καθαυτή. Τα ευρήματά της:
- Γύρω στους 32 °C η πραγματική απώλεια αυτονομίας είναι περίπου 5%.
- Γύρω στους 37 °C μπορεί να φτάσει περίπου το 17-18%.
Μια επιστημονική μελέτη στο περιοδικό Applied Energy εξέτασε το Phoenix των ΗΠΑ, όπου οι θερμοκρασίες είναι ακόμη πιο ακραίες. Στους 46-50 °C η κατανάλωση ενέργειας αυξήθηκε κατά 28% και η αυτονομία μειώθηκε περίπου 16% σε σύγκριση με θερμοκρασίες 26-30 °C. Παρόμοια συμπεράσματα για την επίδραση της ζέστης βγάζει και μελέτη για το Κουβέιτ στο περιοδικό Energies.
Αυτές οι τιμές προέρχονται από άλλα κλίματα και συγκεκριμένα δείγματα αυτοκινήτων. Δεν είναι μετρήσεις στην Ελλάδα, αλλά δίνουν μια καλή τάξη μεγέθους για τα ελληνικά καύσωνα.
Η μπαταρία: ζέστη συν γεμάτη μπαταρία
Το δεύτερο θέμα είναι η μακροπρόθεσμη υγεία της μπαταρίας. Σύμφωνα με τη Recurrent, αυτό που επιταχύνει τη γήρανση είναι ο συνδυασμός υψηλής θερμοκρασίας και υψηλού επιπέδου φόρτισης για μεγάλο διάστημα. Μια μπαταρία στο 100% που μένει παρκαρισμένη για μέρες στον ήλιο του Αυγούστου βρίσκεται στη χειρότερη δυνατή κατάσταση.
Τα καλά νέα είναι ότι τα σύγχρονα ηλεκτρικά έχουν ενεργή θερμική διαχείριση, δηλαδή ψύξη υγρού για την μπαταρία, που την κρατά μέσα σε ασφαλή όρια λειτουργίας. Μεγάλες αναλύσεις δεδομένων στόλου, όπως αυτή της Geotab σε περίπου 22.700 οχήματα και η έρευνα που παρουσιάστηκε στο συνέδριο EVS38 με πάνω από 7.000 οχήματα, δείχνουν συνολικά ότι οι μπαταρίες των σύγχρονων ηλεκτρικών γερνούν πιο αργά από ό,τι πίστευαν πολλοί στα πρώτα χρόνια της αγοράς. Η κανονική χρήση το καλοκαίρι θεωρείται γενικά ασφαλής.
LFP ή NMC στη ζέστη;
Σύμφωνα με τη Recurrent, οι μπαταρίες LFP είναι γενικά πιο ανθεκτικές στη θερμότητα, και αυτό είναι ένα επιπλέον επιχείρημα υπέρ τους σε ζεστά κλίματα. Τις χρησιμοποιούν πλέον πολλά προσιτά μοντέλα. Πρόκειται όμως για γενική τάση και όχι για κανόνα που ισχύει εξίσου σε κάθε αυτοκίνητο. Η θερμική διαχείριση του συγκεκριμένου μοντέλου μετρά εξίσου.
Πρακτικές συμβουλές για το ελληνικό καλοκαίρι
- Σκιά όποτε γίνεται. Η στάθμευση σε σκιά ή σε υπόγειο χώρο μειώνει τη θερμοκρασία της καμπίνας και της μπαταρίας.
- Προκλιματισμός με το αυτοκίνητο στην πρίζα. Πολλά ηλεκτρικά επιτρέπουν να δροσίσεις την καμπίνα από την εφαρμογή πριν φύγεις. Αν είναι συνδεδεμένο στον φορτιστή, η ενέργεια έρχεται από το δίκτυο και όχι από την μπαταρία.
- Όχι 100% όταν δεν χρειάζεται. Για καθημερινή χρήση ένα όριο φόρτισης χαμηλότερο από το 100% (πολλοί κατασκευαστές προτείνουν περίπου 80%) βοηθά, ειδικά αν το αυτοκίνητο θα μείνει σταματημένο στη ζέστη. Το 100% κράτησέ το για τα ταξίδια, και ξεκίνα σύντομα μετά τη φόρτιση. Για LFP οι κατασκευαστές δίνουν συχνά διαφορετικές οδηγίες, οπότε συμβουλευτείτε το εγχειρίδιο.
- Ταχυφόρτιση στον καύσωνα, με μέτρο. Μια ήδη ζεστή μπαταρία μπορεί να δεχτεί χαμηλότερη ισχύ στον ταχυφορτιστή, γιατί το σύστημα την προστατεύει. Αν γίνεται, φόρτισε νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα.
- Μη φοβάστε να ανάψετε τον κλιματισμό. Η απώλεια αυτονομίας είναι πραγματική αλλά περιορισμένη στις συνηθισμένες θερμοκρασίες. Η άνεση και η ασφάλεια του οδηγού μετράνε περισσότερο.
Η ουσία
Η ζέστη δεν «σκοτώνει» την μπαταρία ενός σύγχρονου ηλεκτρικού. Κοστίζει κάποια χιλιόμετρα αυτονομίας τις πολύ ζεστές μέρες, κυρίως λόγω κλιματισμού, και θέλει λίγη προσοχή στο πώς φορτίζεις και παρκάρεις. Με απλές συνήθειες, το ελληνικό καλοκαίρι δεν είναι λόγος για να αποφύγει κανείς το ηλεκτρικό.
Πηγές
- Recurrent, «Study: How Hot Summer Weather Affects EV Range» (recurrentauto.com)
- Applied Energy (ScienceDirect), «Extreme heat effects on electric vehicle energy consumption and driving range» (2024)
- Energies (MDPI), «Effects of High Ambient Temperature on Electric Vehicle Efficiency and Range: Case Study of Kuwait»
- Geotab, «EV Battery Health: Key Findings from 22,700 Vehicle Data Analysis»
- EVS38, «Challenging battery aging myths – Insights from 7,000+ vehicles»